X
تبلیغات
مصر باستان - اولین فرعون زن

مصر باستان

Email : javadkalani@Egypt.com

اولین فرعون زن


 
238098.jpg
از زمان هاى قديم سنت اين بود كه در مصر فقط مردان مى توانستند حكمروايى كنند اما روابط خانوادگى خاندان سلطنتى مصر بسيار پيچيده بود و زمانى كه يك فرعون موفق زن به قدرت رسيد، اين سنت فراموش شد.
زنان در مصر باستان
در مصر باستان زنان نسبت به جوامع ديگر مثل بين النهرين و يونان، از نظر اجتماعى شرايط بهترى داشتند. آنان اجازه داشتند كه صاحب اموال خود باشند و از پدر و شوهر خود (آخرين شوهر) ارث مى بردند و هنگام مشاجره و برخورد، اجازه داشتند كه به دادگاه مراجعه نمايند و از حق قانونى خود دفاع كنند.
اساس اين قوانين زنان مصر، برخلاف زنان يونانى كه خانه نشين بوده و نمى توانستند در جوامع ظاهر شوند، حق حضور در جوامع عمومى را داشتند و اين شرايط سبب شد كه تعدادى از ملكه هاى مصر، چه قبل و چه بعد از هات شپ سات به عنوان نيابت پادشاهى مصر انتخاب شوند. قبل از هات شپ سات، هفدهمين سلسله (دودمان) پادشاهى مصر زنانى چون تتى شرى، «آهوتپ دوم»، «آهموس نفر تارى» زندگى مى كردند كه در دستگاه حكومتى مصر به عنوان ملكه صاحب قدرت بودند. به قدرت رسيدن اين زنان يكى پس از ديگرى، سبب شد كه افكار عمومى نظر مثبتى نسبت به قدرت زنان پيدا كنند و باور نمايند كه زنان مى توانند ثبات و نظم در جامعه به وجود آورند. آنان راهگشاى هات شپ سات بودند و يقيناً او زنى فوق العاده بود كه توانست به عنوان فرعون در مصر باستان حكومت كند.
هات شپ سات پنجمين فراعنه هجدهمين سلسله پادشاهى مصر، دختر توتموس اول و آهمس بود. وقتى پدر او مرد برادر ناتنى او كه از هات شپ سات كوچكتر بود به سلطنت رسيد. براساس قوانين مصر باستان، زنان خون سلطنتى در رگ هاى خود داشتند و هر يك از مردان خاندان سلطنتى مجبور بودند كه براى تثبيت موقعيت خود، با يك زن از خاندان سلطنتى ازدواج كنند و اين مسأله اغلب سبب ازدواج فرعون با خواهر تنى، خواهر ناتنى و يا دخترى با نسبت فاميلى نزديك مى شد. به همين جهت توتموس دوم، براى تحكيم موقعيت با خواهر ناتنى خود، هات شپ سات ازدواج كرد. او بسيار ضعيف بود و كاملاً تحت نفوذ شخصيت  قوى هات شپ سات قرار داشت. توتموس دوم چند سال بر مصر حكومت كرد و از هات شپ سات صاحب دو دختر به نام هاى نفرورا و مرى را هات شپ ست و از همسر ديگرش صاحب پسرى به نام توتموس سوم شد. او خيلى زود در سال ۱۴۷۹ پيش از ميلاد درگذشت و توتموس سوم جانشين او شد. به دليل كودكى فرعون جديد هات شپ سات به عنوان نايب السلطنه انتخاب شد. وى و فرعون جديد مصر تا سال ۱۴۷۳ (پ . م) بر مصر حكومت كردند. او با پشتيبانى كاهن هاى معبد آمون، خود را همسر خداى آمون ناميد. در سنگ نبشته هاى ديوارهاى معابد چنين آمده است كه توتموس اول او را وارث خود قرار داده و او را پادشاه مصر سفلى و عليا خوانده است. هنگامى كه توتموس سوم به سن ده سالگى رسيد، هات شپ سات خود را فرعون ناميد و براى اين منظور او زمين ها و عنوان همسر خدا را كه ويژه زنان بود به دخترش نفرورا تسليم كرد. وى در سال ۱۴۹۰ پيش از ميلاد تاجگذارى كرد و نام سلطنتى خود را «ما ات كارا» (سرآمد زنان اشراف زاده) گذاشت.
او پشتيبانان مقتدرى چون راهب اعظم معبد آمون هپاس نب و ساير راهب هاى معابد داشت كه به او كمك كردند تا موقعيت خود را تثبيت كند. در سنگ نبشته ها به او لقب جنگ طلب و خشمناك داده اند. با وجود اين عناوين در دوران حكومت او امنيت نسبى برقرار بود. او براى ارتقا بخشيدن به ارتباطات تجارى مصر، هيأت تجارى مصر را به سواحل آفريقا فرستاد و اين هيأت تا سرزمين پونت (سومالى فعلى) نيز سفر كردند. او معابد بسيارى در تبس بنا كرد كه هنوز يادآور شكوه و جلال معمارى مصر آن زمان است.
و به اين ترتيب او رئيس تمام راهب و راهبه هاى آمون بود و احتمالاً براى انتخاب راهب ها قدرت كافى داشت.
در ميان حكومت زنان، دوران سلطنت هات شپ سات، را مى توان دوران مهمى ناميد، زيرا او بيش از زنان حاكم(نايب السلطنه و ملكه) قبل و بعد از خود حكومت كرد و مصر تحت فرمان او كشورى باثبات و پررونق بود. تا قبل از سلطنت هات شپ سات، هيچ زنى در مصر حكومت نكرده بود و براى ادامه اين سنت، او از لباس مردانه و ريش مصنوعى استفاده مى كرد. شايد براى اينكه بهتر بتواند وظايف يك فرعون را به خوبى انجام دهد. تصاويرى كه از او در ديوار معابد حك شده، هميشه شمايل يك مرد را نشان مى دهد، درحالى كه در مطالب سنگ نبشته ها از او به عنوان يك زن ياد مى شود. او به خود گفته بود كه جنسيت او به اين كه او مى تواند فرعون شود، ربطى ندارد. وى خواست كه با او همانند ساير فراعنه رفتار شود. وقتى كه سپاهى را براى سركوبى نوبيا فرستاد، نه تنها همراه سپاه عازم ميدان جنگ شد، بلكه رهبرى لشكر مصر را نيز خود به عهده گرفت. اين نشان مى دهد كه او رهبرى شجاع و نترس بود و از هرنظر با فراعنه مصر قبل از خود برابرى مى كرد. يكى از دستاوردهاى دوران حكومت هات شپ سات، حكومت بر مصر ميانى بود. او مدتها مصر ميانى را زير سلطه خود گرفت و تعداد زيادى معابد جديد در آنجا بنا نمود. خارج از مصر او موفقيت چندانى به دست نياورد و بسيارى از حكام و شاهزاده هاى فلسطين و سوريه، گاهگاهى سرزمين خود را از سلطه مصر آزاد مى كردند. اين زن فوق العاده بيست و دو سال بر مصر حكومت كرد ومشخص نيست كه وى به مرگ طبيعى مرده يا كشته شده است. او در سال ۱۴۵۸ قبل از ميلاد ناپديد شد.
پس از رسيدن به مقام فرعون مصر، هات شپ سات دستور انجام كارهاى بسيارى را صادر كرد. اولين كار او بناى دو ستون سنگى بزرگ بود كه در آسوان برش داده و به كارناك حمل كردند. اين ستون ها بزرگترين ستون هرمى شكل بود كه به احترام خداى آمون بنا شده بود. از معابد و بناها و سنگ نبشته هاى زمان وى چيز زيادى باقى نمانده است، زيرا اين آثار به دليل هرج و مرج و خشونت پس از وى يعنى در زمان حكومت توتموس سوم تخريب شد. بعدها او دستور ساختن سه ستون سنگى بزرگ دنيا را صادر كرد. (يكى از اين ستون ها قبل از حمل به كارناك ترك برداشت و هنوز در دره آسوان وجود دارد) او تصميم داشت كه اين ستون ها را به مناسبت جشن شانزدهمين سال سلطنتش بنا كند. در كارناك او معابد بسيارى را تعمير كرد و حتى معبد كوچكى هم در صخره هاى شمال مصر بنا كرد و سنگ نبشته هاى زيادى درباره حكومت خود در آن معبد به جا گذاشت كه بيشتر آن در زمان سلطنت توتموس سوم از بين رفت. او دستور داد كه مقبره اى براى وى در دره پادشاهان بنا كنند كه پس از جلوگيرى از بناى مقبره هاى بيشتر در اين دره، ساخت مقبره مشهور او در ديرالبحر آغاز شد. اين معبد يا مدفن در كنار معبد قديمى  تر منتو هاتپ كه مربوط به زمان سلسله يازدهم پادشاهى مصر بود، بنا شد. در اين معبد نيز سنگ نبشته هايى درباره زندگى و دستاوردهاى او پيدا شد كه بيشتر آنها از بين رفته اند.
در اواخر قرن بيستم، جسد موميايى شده توتموس اول و دوم در ميان تعداد زيادى موميايى در ديرالبحر كشف شد. تعداد زيادى موميايى زن ناشناس نيز در اين گروه ديده شد. اخيراً مى گويند كه احتمالاً مدفن او در مقبره ۶۰ دره پادشاهان باشد. تحقيقات نشان داده بود كه اين مقبره به ملكه سلسله هيجدهم پادشاهى تعلق دارد. موميايى يك زن يا هات شپ سات دراين مقبره وجود دارد كه ماسكى جواهرنشان بر چهره دارد و جايى هم براى ريش همانند فراعنه در آن ديده مى شود.
با تشکر از خانم (( معصومه پيروز بخت ))
+ نوشته شده در  جمعه دوم تیر 1385ساعت 15:49  توسط جواد کلانی  |